Aletsch gletsjer. Foto Aanjhan Ranganathan

Gletsjers zijn ooit nog veel kleiner geweest

Aletsch gletsjer. Foto Aanjhan RanganathanZe smelten de laatste 150 jaar als sneeuw voor de zon en worden alsmaar kleiner: de gletsjers. Kijken we echter naar de afgelopen 10.000 jaar, dan is het een heel ander verhaal. Europese gletsjers waren voor het grootste gedeelte namelijk kleiner. Brent Goehring (Columbia Universiteit, V.S.) en collega's verhalen hierover in de nieuwste editie van het vakblad Geology.

Auteur: Adiël KlompmakerAlpengletsjersDe onderzoekers keken vooral naar de Rhônegletsjer in Zwitserland, de gletsjer die in het laatste glaciaal de grootste van de hele Alpen was. Rond 12.000 jaar geleden lag de gletsjer nog 12 km naar onder ten opzichte van de huidige positie, maar volgens onderzoek uit 2008 zou deze gletsjer rond 2100 bijna helemaal verdwenen zijn. Ook veel andere Alpengletsjers zouden ophouden te bestaan rond de eeuwwisseling. Tenminste, als de stijging van de temperatuur in dit gebied zich doorzet en er niet meer sneeuw gaat vallen. Gletsjers zijn immers zeer gevoelig voor schommelingen in het lokale klimaat. Feit is dat in de laatste 150 jaar veel ijs is verdwenen in de Alpen. Daar waar destijds 4000-4500 km2 van de Alpen bedekt was onder ijs, was er in 2006 nog maar zo'n 2000 km2 over.

Een blik op het verleden van de Rhônegletsjer laat zien dat de gletsjer echter een lange periode kleiner is geweest dan dat de gletsjer nu is. Sterker nog, ze was meer tijd kleiner dan groter over de afgelopen 11.500 jaar. In dat licht ziet de huidige smelt er minder alarmerend uit, zou je zeggen.EuropaVooral tussen 3.500-10.500 jaar geleden was de Rhônegletsjer kleiner dan tegenwoordig op basis van een nieuwe methode (waarin C-14 en Be-10 werden gebruikt). Rond deze periode waren ook andere gletsjers in Zwitserland (Bernina, Valais, Grimsel, Engadine) kleiner dan tegenwoordig, alsook de Noorse Jostedalsbreen-gletsjer.De reden is bekend bij de wetenschappers. Er bereikten namelijk meer zonnestralen het aardoppervlak op het noordelijk halfrond in de zomer. En dus ook de gletsjers. Als er meer sneeuw valt in de winter, hoeft dat geen probleem te zijn. Echter, eerdere onderzoeken aan stuifmeel laten zien dat het ook droger was. Een dubbel probleem voor de gletsjers in die periode dus.

In Nieuw-Zeeland was het een totaal ander verhaal. De gletsjers daar waren juist veelal groter in de afgelopen 10.000 jaar ten opzichte van tegenwoordig. In de zuidelijke zomer kwamen hier minder zonnestralen binnenvallen.ZonDe zon speelt dus een cruciale rol in de grootte van gletsjers op een tijdsschaal van duizenden jaren. Vanaf 1850 zwaait de opwarming van de aarde de scepter – een veel kortere tijdsschaal dus. De meeste gletsjers trekken zich daarom terug. Mocht het weer kouder worden op aarde, dan zullen gletsjers zich weer uitbreiden zoals bijvoorbeeld in de jaren zeventig gebeurde in de Alpen.

Bron: kennislink.nl en Geology

Meer inspiratie

Landen en gebieden: 

Voor Bergwijzer.nl zoeken wij een enthousiaste stagiair voor de webreactie. 

Profiteer nu: 1 jaar Bergen Magazine voor slechts €22,50 + 3 cadeaus!