Veel lawines in de Alpen, wat is er aan de hand?
Het kan je haast niet ontgaan zijn: de afgelopen weken gebeuren er in de Alpen veel ongelukken door lawines. Veel meer dan voorgaande jaren. Wat is er aan de hand?
De problemen dit jaar lijken overal in de Alpen te spelen, ook in bekende wintersportgebieden. Zo ontspoorde een trein naar het Zwitsers Zermatt toen die onderweg getroffen werd door een lawine en de Oostenrijkse Arlbergpas, de toegangsweg naar Lech en Zürs was ook een tijdlang onbegaanbaar. Maar nog opvallender is het enorme aantal ongelukken met lawines waarbij mensen gewond raakten of omkwamen. Het aantal slachtoffers ligt nu al hoger dan in voorgaande jaren – en het wintersportseizoen duurt nog even.
De problemen met lawines spelen zich vooral af buiten de geprepareerde skipistes. Skipistes zelf worden goed in de gaten gehouden. Indien nodig worden lawines kunstmatig opgewekt. Ook in bekende en populaire gebieden met veel offpiste-afdalingen zijn er al veel lawines geweest, met ongelukken tot gevolg. De risico’s zijn zo groot dat er in Tirol zelfs een AT-alert, de Oostenrijkse versie van een NL-alert of BE-alert, werd uitgezonden om te waarschuwen voor lawines.
Wat maakt de sneeuwmassa’s zo instabiel?
Dat de huidige sneeuwlaag zo instabiel is, heeft te maken met een combinatie van factoren. Zo is er in februari 2026 heel veel sneeuw gevallen. Op sommige plekken gaat het om twee tot drie meter sneeuw. Zulke grote hoeveelheden sneeuw zorgen altijd al voor een flink hoog risico op lawines. Dat het op veel plekken in de Alpen ook nog eens behoorlijk gewaaid heeft, heeft daarbij niet geholpen. De wind maakt de sneeuw nóg onstabieler.
Het grootste probleem ligt echter (diep) onder die dikke laag nieuwe sneeuw: de eerste sneeuw van dit seizoen. Aan het begin van het wintersportseizoen waren de weersomstandigheden zo dat het sneeuwdek dat toen viel, erg onsamenhangend is geworden en dat is een groot probleem, want alle sneeuw die daarna viel, ligt dus op die onsamenhangende en dus instabiele laag. In vaktermen staat dit verschijnsel bekend als een persistent weak layer. Een zwakke laag sneeuw die weinig kans heeft om nog stabiel te worden. Simpel samengevat kun je zeggen dat het fundament van de sneeuwlaag dit wintersportseizoen slecht is.
Waarom is dit zo gevaarlijk?
Het verraderlijke voor wintersporters is dat je die onstabiele laag niet goed kan zien. Perfect ogende hellingen kunnen in werkelijkheid erg instabiel zijn. Het kan zelfs zijn dat een helling waar al geskied is, toch opeens gaat glijden. En door de combinatie van die alom aanwezige persistent weak layer met dikke lagen samenhangende sneeuw daarboven, kunnen lawines enorm worden. De sneeuwlaag kan ver boven je breken,
Waar speelt dit?
Wat de situatie in februari 2026 extra bijzonder maakt, is dat dit eigenlijk overal in de Alpen speelt. Het devies luidt dan ook: ga niet off piste, tenzij met een goede gids en blijf uit de buurt van hellingen die steiler zijn dan 25%. Let daarbij niet alleen op de hellingen waar je zelf overheen gaat, maar ook op de hellingen boven je. Onder een steile helling loop je ook gevaar. Wil je op safe spelen? Dan kun je het beste op de pistes blijven.
Hoe blijf je veilig?
Met deze tips kun je veilig blijven tijdens je wintersportvakantie:
- Let op de lawineberichten en volg aanwijzingen op.
- Blijf op pistes en in gecontroleerde gebieden.
- Volg aanwijzingen – zoals afsluitingen - altijd op.
- Ga niet op pad buiten de pistes zonder een gids die lokaal goed bekend is.
- Ga je buiten de pistes op pad (met een goede gids) Zorg dat je altijd een complete lawine-uitrusting mee hebt en dat je weet hoe je daarmee om moet gaan.
